RCA (Root Cause Analysis), czyli analiza przyczyn źródłowych, oznacza poszukiwanie odpowiedzi na to, dlaczego coś może pójść źle. Innymi słowy jest to określanie przyczyn występowania danego ryzyka. Taka dokładna analiza pozwala dotrzeć do samego jądra problemu i w efekcie – zlikwidować zagrożenie.

RCA posługuje się odpowiednimi narzędziami, bada problem z różnych punktów widzenia, a także stosuje metody, które określają powód powstawania dysfunkcji. Taka analiza jest bardzo przydatna dla zapewnienia ciągłości procesów w firmie. Stosując daleko idącą analogię przykładem może być sytuacja, w której maszyna lub agregat w fabryce ulega usterce. Bez poznania przyczyn wystąpienia błędu urządzenie najczęściej psuje się dalej. Skutkuje to ustawicznym zaburzeniem rytmu pracy przedsiębiorstwa.

Jak działa schemat stosowany w RCA?

RCA to analiza kompleksowa – od ogółu do szczegółu. Można to wytłumaczyć tak, że najpierw bada się charakter samej dysfunkcji, później jej przyczyny pozorne, następnie przyczyny ukryte i w ten sposób trafia się do samego źródła problemu. Dopiero jego zlikwidowanie pozwoli na rzeczywiste usunięcie błędu. Zastosowanie analizy RCA jest jednorazowo bardziej czasochłonne i kompleksowe niż zwykła naprawa usterki. Jednak usunięcie ryzyka ponownego wystąpienia problemów opłaca się (zmniejszenie wydatków związanych z naprawą, zapewnienie ciągłości w firmie, oszczędność czasu przeznaczanego na kolejne naprawy).

Gdzie stosuje się analizę przyczyn źródłowych?

RCA nie posiada swej jednoznacznej definicji, do tego znajduje zastosowanie na różnych polach działania firmy. Ze względu jednak na cel wprowadzenia metody RCA można wyróżnić kilka jej podstawowych odmian. W fabrykach i korporacjach RCA stosuje się do poprawy działania firmy, a w zasadzie do polepszenia pracy pracowników i jakości oferowanych produktów czy usług. Podobnie działa RCA zorientowana na proces, z tym że ta metoda dotyczy dodatkowo procesów biznesowych. Z kolei RCA w dziedzinie bezpieczeństwa ma pomóc w ograniczeniu ilości wypadków w miejscu pracy i zwiększyć świadomość pracowników odnośnie zasad BHP. Istnieje jeszcze RCA oparta na badaniu niepowodzenia, która przewiduje wystąpienie błędów i którą stosuje się głównie w inżynierii, konserwacji maszyn itp.

Jak można się tego nauczyć?

Najlepszy sposób na nauczenie się zasad stojących za analizą przyczyn źródłowych jest oczywiście specjalistyczne szkolenie z tej dziedziny. W jego trakcie uzyskuje się wiedzę niezbędną do przeprowadzania procesów związanych z analizą błędów i szukaniem ich przyczyn.