Społeczna Inspekcja Pracy to rodzaj „służby” pełnionej przez pracowników, którzy występują w interesie ogółu oraz w interesie pracodawcy. Dodajmy, że Społeczna Inspekcja Pracy może odbywać się tylko w zakładzie, w którym funkcjonują związki zawodowe. Celem jej działań jest nadzór nad bezpieczeństwem oraz higieną warunków pracy, a także nad przestrzeganiem praw, jakie przysługują pracownikom. Społeczna Inspekcja Pracy funkcjonuje w oparciu o kilka dokumentów prawnych, w tym również o Kodeks pracy.

Zadania SIP

Pełnienie służby w ramach Społecznej Inspekcji Pracy upoważnia pracownika do tego, by weryfikował on różne potencjalne zagrożenia w kwestii łamania praw pracy lub nietrzymania się wytycznych odnośnie warunków pracy. Ogromna część obowiązków inspektorów dotyczy kwestii związanych z BHP, w szczególności zaś trzymania się standardów odnośnie miejsca pracy – odpowiedniego oświetlenia, poziomu hałasu czy stosowania substancji szkodliwych. SIP sprawdza, czy pracodawca zaopatruje pracowników w wyposażenie potrzebne do bezpiecznego wykonywania zadań oraz czy sprzęt jest sprawny i bezpieczny, tzn. posiada zalecane osłony i elementy zabezpieczające. Nadzorowi podlegają nie tylko wszystkie pomieszczenia i urządzenia w danym zakładzie pracy. SIP kontroluje także osoby sprawujące władzę nad innymi pracownikami, weryfikując fakt posiadania przez nich odpowiednich dokumentów do okazania przy kontroli przez organy zewnętrzne. Inspektor sprawdza pracowników pod kątem sprawowanej nad nimi opieki lekarskiej, a także terminowego wydawania orzeczeń, które potwierdzają ich zdolność do pracy. SIP bierze także udział w analizach dotyczących przyczyn wypadków w pracy oraz występowania chorób zawodowych.

Należy wspomnieć, że swoje obowiązki SIP wykonuje w godzinach pracy, zaś poza godzinami pracy jedynie w wyjątkowych okolicznościach.

Odpowiednie przygotowanie do pełnienia funkcji

Społeczny Inspektor Pracy zwraca uwagę na sposób wykonywania pracy przez wszystkich pracowników danego zakładu. Ma prawo oceniać nie tylko przełożonych, lecz może również zwracać uwagę zwykłym pracownikom, jeśli ci rażąco naruszają obowiązujące zasady BHP. Jak widać – pełnienie tej funkcji wymaga o kandydata spełnienia wielu warunków, zarówno tych prawnych (np. minimum pięcioletni staż pracy w danej branży) jak i dotyczących kompetencji zawodowych oraz interpersonalnych. Inspektor wie, jak rozmawiać z innymi pracownikami, do czego potrzebuje wysoce rozwiniętych umiejętności społecznych. Pracodawcy powinni inwestować w dobrych inspektorów, gdyż ich praca jest najlepszym sposobem na to, by w zakładzie nie dochodziło do sytuacji zagrażających zdrowiu lub życiu innych.