Pomiary oświetlenia na stanowisku pracy

Każdy pracodawca, niezależnie od branży, ma obowiązek zapewnić swoim pracownikom warunki pracy zgodne z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy opisują na przykład ilość przestrzeni, którą powinien dysponować pracownik oraz określają zasady postępowania w przypadku wyjątkowo trudnych i uciążliwych warunków pracy.

Jednym z elementów stanowiska pracy jest oświetlenie. Najczęściej stosowane jest elektryczne, chociaż – z oczywistych względów – naturalne i jasne światło słoneczne jest zdecydowanie lepsze. Podstawową funkcją oświetlenia jest zapewnienie bezpieczeństwa oraz stworzenie warunków pracy, które nie działają szkodliwie na narząd wzroku.

Oświetlenie stanowiska pracy dzielimy na trzy rodzaje. Pierwszym z nich jest oświetlenie ogólne, obejmujące całość danego obszaru, drugim oświetlenie miejscowe, które dotyczy konkretnej przestrzeni. Oświetlenie złożone jest połączeniem obydwu tych typów.

Pomiar oświetlenia – kiedy wykonujemy?

Obowiązkiem pracodawcy jest organizacja pomiarów natężenia oświetlenia elektrycznego na stanowiskach pracy. Taki przepis został zawarty w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U.2003.169.1650). Pomiary mają potwierdzić, że oświetlenie na stanowiskach pracy ma parametry, które są zgodne z Polskimi Normami.

W związku z tym, że światło elektryczne nie jest traktowane jako czynnik szkodliwy i uznaje się je za czynnik uciążliwy, częstotliwość dokonywania pomiarów nie została określona w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia.

Pierwszy pomiar oświetlenia należy przeprowadzić przed udostępnieniem stanowisk pracy pracownikom. Należy pamiętać, że przede wszystkim pracodawca powinien zapewnić pracownikom dostęp światła naturalnego. W praktyce na stanowiskach pracy mamy zazwyczaj oświetlenie mieszano – naturalne oraz sztuczne. Jeśli, na przykład ze względów technologicznych, niemożliwe jest zapewnienie oświetlenia dziennego na stanowisku pracy, pracodawca obowiązany jest uzyskać zgodę państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w porozumieniu z okręgowym inspektoratem pracy. Pomiary można wykonywać samodzielnie, ponieważ oświetlenie nie jest czynnikiem szkodliwym, pomiarów nie muszą wykonywać laboratoria akredytowane.

Kolejnym powodem do przeprowadzenia pomiarów oświetlenia elektrycznego jest zmiana rodzaju stosowanego oświetlenia. Oznacza to, że pomiary trzeba przeprowadzić, jeśli pracodawca zdecyduje się na zmianę rodzaju oświetlenia na przykład z jarzeniowego na energooszczędne. Pomiar należy wykonać także po wymianie żarówek na modele o innej mocy oraz jeśli dokonano dużych zmian w aranżacji pomieszczenia, na przykład wybudowano lub wyburzono ściany, co mogło mieć wpływ na ilość i natężenie światła docierającego do stanowiska pracy.