Prawo wodne to zbiór prawnych reguł, które opisują zasady gospodarowania wodami. W polskim systemie prawnym ten termin funkcjonuje od 1962 roku, choć pierwszym aktem prawnym opisującym to zagadnienie była Ustawa wodna z 1922 roku. Przez kilkanaście lat w Polsce obowiązywało Prawo wodne z 2001 roku, które wdrażało w naszym kraju Ramową Dyrektywę Wodną.

Ramowa Dyrektywa Wodna to podstawowy akt prawny obowiązujący w Unii Europejskiej. Zgodnie z unijnymi wymogami do polskiego Prawa wodnego zostały dodane zapisy dotyczące między innymi celów środowiskowych i zasad ochrony wód, ochrony przed powodzią i przed suszą oraz monitoringu wód. Ramowa Dyrektywa Wodna to nie jedyny akt prawny, który reguluje kwestie związane z prawem wodnym – inne dokumenty, w których znajdują się odpowiednie przepisy, to na przykład Dyrektywa azotanowa lub Dyrektywa powodziowa.

Prawo wodne pełni różne funkcje. Jest ono podstawą ochrony wód oraz rozporządzeń dotyczących na przykład klasyfikacji jakości wód, opłat za pobór wód i odprowadzanie ścieków lub inwestycji, które wymagają uzyskania oceny wodnoprawnej.

Nowelizacja obowiązujących przepisów

Polska, jak członek Unii Europejskiej, została zobowiązana do nowelizacji prawa wodnego. Brak zmian byłby dla naszego kraju bardzo dotkliwy, ponieważ konsekwencją mogłyby być nałożone przez Komisję Europejską kary oraz utrata dużych kwot z unijnych dotacji. Projekt Prawa wodnego po raz pierwszy został zgłoszony w kwietniu 2016 roku, jednak proces zmian trwał długi okres ze względu na zgłaszane wątpliwości.

Nowe zapisy

Według nowych zapisów przedstawicieli kilku branż obejmą dodatkowe opłaty. Więcej za wodę zapłacą więc między innymi rolnicy – właściciele dużych gospodarstw, przedsiębiorstwa z branży energetycznej, producenci napojów oraz hodowcy ryb. Nowe opłaty dotyczą przede wszystkim przedsiębiorców, którzy w swojej działalności wykorzystują duże ilości wody.

Dodatkowe opłaty nie obejmą bezpośrednio gospodarstw domowych, niewielkich gospodarstw rolnych oraz małych przedsiębiorstw – ich właściciele nie zapłacą więcej za wodę. W roku 2018 roku zakłada się jednak wprowadzenie tak zwanej opłaty stałej w celu racjonalnego wykorzystania zasobów wodnych, co może być przyczyną wzrostu rachunków w następnych latach. Istnieje także możliwość, że w związku z nałożeniem dodatkowych opłat na przedsiębiorstwa z branży energetycznej, wzrosną też stawki za energię.

Przepisy znowelizowanego Prawa wodnego mają obowiązywać od 2018 roku. Na „straży” cen ma stanąć nowa instytucja – Państwowe Gospodarstwo Wodne „Wody Polskie” – która będzie odpowiedzialna również między innymi za ochronę przeciwpowodziową oraz inwestycje infrastrukturalne.